- CONNECTOR MODE — ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΔΕΣΗΣ
«Ασφαλής, κοινωνικά προσανατολισμένη απόκριση»
Παρατηρώ ότι νιώθω ήρεμη, ασφαλής και ανοιχτή στο να εμπλακώ ή να συνδεθώ με κάποιον ή κάτι γύρω μου. Είμαι περίεργη και μπορώ να δω τα πράγματα από διαφορετική οπτική, να χωρέσω την πολυπλοκότητα και τις αντιφάσεις, και να παραμείνω γειωμένη και ικανή να ανταποκριθώ σε ό,τι προκύπτει.
BODY – ΣΩΜΑ
- Νιώθω σωματικά ξύπνια, χαλαρή και σε εγρήγορση.
- Η στάση του σώματός μου είναι ανοιχτή, χαλαρή και άνετη, με τα χέρια μου να κρέμονται χαλαρά δίπλα στο σώμα.
- Αναπνέω αργά και βαθιά από την κοιλιά.
- Η καρδιά μου χτυπά ήρεμα.
- Νιώθω ειρηνική και χαλαρή στο σώμα μου.
- Μπορώ να κάνω οπτική επαφή με τους γύρω μου.
MIND – ΝΟΥΣ
- Σκέφτομαι καθαρά και μπορώ να σχεδιάζω για το μέλλον.
- Είμαι ανοιχτή και περίεργη για τους άλλους και τον κόσμο γύρω μου.
- Είμαι σε ροή με τα ενδιαφέροντα ή τα πάθη μου και έχω πρόσβαση στη μοναδική μου δημιουργικότητα.
- ERUPTOR MODE — ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΑΧΗΣ
(Fight Response)
«Αμυντική αντίδραση που εκδηλώνεται ως μάχη απέναντι στην αντιλαμβανόμενη απειλή»
Παρατηρώ ότι παίρνω τα πράγματα προσωπικά, γίνομαι υπερβολικά αμυντική, κυριαρχώ στη συζήτηση, τσακώνομαι με τους άλλους, νιώθω θυμό ή οργή, κρατάω κακίες ή εκδικητικότητα. Μπορεί να γίνομαι επικριτική, να μειώνω ή να ντροπιάζω τον εαυτό μου ή τους άλλους.
BODY – ΣΩΜΑ
- Δεν μπορώ να χαλαρώσω και μπορεί να νιώθω άβολα, ανήσυχη, ταραγμένη ή αγχωμένη.
- Η καρδιά μου χτυπάει δυνατά.
- Το σώμα μου ιδρώνει ή τρέμει, και οι ώμοι μου μπορεί να είναι τετραγωνισμένοι ή το στήθος προτεταμένο.
- Αναπνέω γρήγορα και ρηχά από το στήθος (αντί για βαθιά από την κοιλιά).
- Οι μύες μου (γνάθος, αυχένας, άνω πλάτη, ψοΐτης) είναι σφιγμένοι και τα χέρια μου ή οι γροθιές μπορεί να είναι σφιγμένες.
- Μιλάω δυνατά, ίσως και φωνάζω.
- Τα μάτια μου είναι υπερ-εστιασμένα σε κάτι ή κάποιον γύρω μου («όραση τούνελ»).
MIND – ΝΟΥΣ
- Οι σκέψεις μου για τον εαυτό μου ή τους άλλους είναι πολύ επικριτικές.
- Οι σκέψεις μου είναι έντονα συναισθηματικές και μπορεί να κολλούν σε μοτίβα “όλα ή τίποτα” (π.χ. «είμαι τελείως αποτυχία» ή «έχουν εντελώς άδικο» ως αντίδραση σε στρες ή αναστάτωση).
Σχετικό ψυχοδυναμικό μοτίβο: ναρκισσιστικού τύπου άμυνες ή εξωτερικευμένη οργή (κατά Walker).
- DISTRACTOR MODE — ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΥΓΗΣ
(Flight Response)
«Υπερδραστηριότητα ως συμβολική φυγή από την απειλή»
Παρατηρώ ότι αποσύρομαι μέσα στις σκέψεις μου ή προσπαθώ να ξεφύγω μέσω της δουλειάς, λίστας υποχρεώσεων, φαγητού, ποτού ή άλλων ουσιών. Αλλάζω θέμα ή φεύγω από άβολες συζητήσεις ή αποφεύγω/εξαφανίζομαι όταν φοβάμαι σύγκρουση.
BODY – ΣΩΜΑ
- Δεν μπορώ να χαλαρώσω και νιώθω άβολα, ανήσυχη, ταραγμένη ή αγχωμένη.
- Η καρδιά μου χτυπάει δυνατά.
- Το σώμα μου ιδρώνει ή τρέμει, και η στάση μου μπορεί να είναι σκυφτή (σαν να μικραίνω) ή σαν να θέλω να εξαφανιστώ στο περιβάλλον.
- Αναπνέω γρήγορα και ρηχά από το στήθος.
- Οι μύες μου είναι σφιγμένοι και μπορεί να τρέμουν.
- Μπορεί να μιλάω λίγο, χαμηλόφωνα, να μπερδεύω τα λόγια ή να προσπαθώ να αλλάξω θέμα.
- Αποφεύγω την οπτική επαφή ή το βλέμμα μου είναι στραμμένο αλλού (π.χ. στο κινητό ή στην οθόνη).
MIND – ΝΟΥΣ
- Οι σκέψεις μου τρέχουν και δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ ή να σκεφτώ ξεκάθαρα.
- Οι σκέψεις μου είναι υπερ-εστιασμένες σε ένα συγκεκριμένο θέμα, πρόβλημα ή ανησυχία.
Σχετικό μοτίβο κατά Walker: Ιδεοψυχαναγκαστική/υπερ-λειτουργική αντιμετώπιση (όχι απαραίτητα κλινική ΙΨΔ).
- DETATCHER MODE — ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΑΓΩΜΑΤΟΣ / ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗΣ
(Freeze or Shutdown Response)
«Αποσύνδεση ή «πάγωμα» μπροστά στην απειλή»
Παρατηρώ ότι κλείνω, «σβήνω», αποσυνδέομαι τελείως. Νιώθω μουδιασμένη ή άδεια. Το μυαλό μου μοιάζει κενό και δυσκολεύομαι να συνδεθώ με τις σκέψεις ή τα συναισθήματά μου ή να τα εκφράσω.
BODY – ΣΩΜΑ
- Νιώθω γενικά αποστασιοποιημένη ή απαθής, ίσως μέχρι και απελπισμένη ή χωρίς κίνητρο.
- Ο καρδιακός ρυθμός είναι αργός ή δύσκολο να τον αντιληφθώ.
- Το σώμα μου είναι κρύο ή μουδιασμένο, συρρικνωμένο, και το κεφάλι μου μπορεί να γέρνει προς τα κάτω.
- Αναπνέω από σφιγμένο στήθος και ίσως κρατάω την αναπνοή μου ή νιώθω ακαμψία στον κορμό.
- Οι μύες μου είναι αδύναμοι, κουρασμένοι ή βαρείς.
- Νιώθω εξαντλημένη, άδεια ή μουδιασμένη, χωρίς πρόσβαση σε συναισθήματα ή σωματικές αισθήσεις.
- Μπορεί να είμαι σιωπηλή ή να μιλάω επίπεδα, μονότονα, ή να δίνω μονολεκτικές απαντήσεις.
- Τα μάτια έχουν άδειο ή απομακρυσμένο βλέμμα.
MIND – ΝΟΥΣ
- Νιώθω «χαμένη» ή αβέβαιη για το τι είναι πραγματικό και τι όχι.
- Το μυαλό μου είναι κενό και δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ ή να σκεφτώ ξεκάθαρα.
Σχετικό μοτίβο κατά Walker: διασχιστικές τάσεις.
- PLEASE MODE — ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗΣ
(Fawn Response)
«Υπερ-προσαρμογή για πρόληψη κινδύνου ή σύγκρουσης»
Εστιάζω υπερβολικά στις σωματικές ή συναισθηματικές καταστάσεις των άλλων και μπορεί να αναλαμβάνω πλήρη ευθύνη για το να προβλέψω τις ανάγκες, τα συναισθήματα ή τις αντιδράσεις τους. Παρατηρώ ότι εξηγώ υπερβολικά ή δικαιολογώ τις σκέψεις, τα συναισθήματα ή τις επιλογές μου.
BODY – ΣΩΜΑ
- Είμαι αποσυνδεδεμένη από το σώμα μου και δυσκολεύομαι να νιώσω πώς αισθάνομαι.
- Η προσοχή μου είναι υπερ-εστιασμένη στους άλλους ή στο περιβάλλον.
- Η αναπνοή μου μπορεί να συγχρονίζεται με την αναπνοή των ανθρώπων με τους οποίους βρίσκομαι.
- Η ενέργειά μου αντικατοπτρίζει την ενέργεια των άλλων γύρω μου.
- Τα μάτια μου σαρώνουν συνεχώς το περιβάλλον για πληροφορίες.
MIND – ΝΟΥΣ
- Η προσοχή μου είναι πάντα σε επιφυλακή για το επόμενο πιθανό πρόβλημα («περιμένοντας το επόμενο χτύπημα»).
- Αποσπώμαι από σκέψεις ή ανησυχίες μήπως οι άλλοι θυμώσουν ή στενοχωρηθούν μαζί μου, ή γενικότερες ανησυχίες για εξωτερικές συνθήκες.
Σχετικό μοτίβο κατά Walker: εξαρτημένη, παραχωρητική προσαρμογή.
Η τυπολογία τραύματος του Walker προτείνει ότι μπορεί να βιώνουμε ένα μόνο ή ένα υβρίδιο των παραπάνω, π.χ. πάλη/παραίτηση (που λανθασμένα χαρακτηρίζεται ως οριακή), φυγή/πάγωμα (που λανθασμένα χαρακτηρίζεται ως σχιζοειδής) κ.λπ. Ο Walker χρησιμοποιεί αυτό το μοντέλο για να εξηγήσει την προσωπικότητα των επιζώντων παιδικού τραύματος σε σχέση με τη σύνθετη διαταραχή μετατραυματικού στρες και την αναπτυξιακή διαταραχή τραύματος (καμία από τις δύο δεν αναγνωρίζεται επί του παρόντος στο DSM-V).
Στεφανία Ελένη Διοματάρη
Ψυχολόγος (BSc) | Σωματική Ψυχοθεραπεύτρια
Εξειδίκευση στο ψυχικό τραύμα & τη θεραπεία μέσω σώματος
*Εμπνευσμένο από την δουλειά της Dr. Nicole Lepera, The holistic psychologist
